Học từ vựng thế nào cho hiệu quả (Phần 1)

Ngày xưa mình cũng học từ vựng giống nhiều bạn, đó là khi học trên lớp thầy, cô cho từ mới hay làm bài mà gặp từ nào không biết thì sẽ ghi ra NGHĨA LỚN NHẤT của từ đó ra một quyển sổ theo kiểu một cột tiếng Anh, một cột tiếng Việt, và thỉnh thoảng cũng mang ra đọc lại. Ban đầu thì cách này cũng có tác dụng để mình có thể đối phó với việc kiểm tra bài cũ trên lớp hay các kì thi. Tuy nhiên, khi học sâu vào thì mình nhận thấy phương pháp này không còn phù hợp, bởi:

- Tạo thói quen là mình chẳng bao giờ tra sâu từ nào cả, mình chỉ biết mỗi cái “nghĩa lớn nhất” của từ đó dẫn đến việc đọc một câu biết hết từ mới rồi nhưng vẫn không hiểu ý là gì.

- Vì không ghi lại phiên âm nên không thể nghe ra cũng như không biết nói thế nào

- Mình chỉ học từ đơn lẻ nên nhiều khi dùng sai khi ghép vào câu

Trong mấy năm đi dạy mình thấy đây cũng là vấn đề lớn của rất nhiều học viên. Vậy phải học từ vựng như thế nào? Bài viết này sẽ đưa cho các bạn một số cách học từ mới sao cho hiệu quả.

PHẦN 1: ĐỌC

Cá nhân mình thấy đọc là cách hiệu quả nhất (tuy có hơi tốn thời gian và hơi vất cho các bạn beginner) để học từ mới. Vì sao? Bởi bạn sẽ hiểu được cách dùng và nghĩa của từ trong văn cảnh cụ thể, biết được nó sẽ đi với giới từ nào, sắc thái nghĩa của nó ra sao, trong ngữ cảnh này thì là danh từ hay động từ...

1. Đọc ở đâu?

Nhiều bạn hay hỏi mình là học từ vựng thì đọc cái gì, câu trả lời của mình là cái gì cũng được, miễn sao phù hợp với trình độ của các bạn, rồi sau đó tăng dần lên. Khi mới bắt đầu, mình cũng đọc nhiều recommend là đọc The Guardian, The New York Times, hay The Economist,... Tuy nhiên mình không thích đọc báo, nên thú thực là đến giờ mình cũng chưa đọc hết một bài nào trên những trang báo đấy cả. Mình nghĩ các bạn nên bắt đầu với chủ đề mình thích, thì mới có động lực, cũng như đủ kiên nhẫn để duy trì thói quen đọc.

Ví dụ mình thích truyện kinh dị, thì mình sẽ search “short horror stories”, hay “short legend of Ancient Egypt” (truyền thuyết ngắn về Ai Cập cổ)

2. Đọc thế nào?

Hồi mới bắt đầu đọc thì cứ gặp phải từ nào không biết là mình sẽ mày mò tra ngay, nhưng điều này khiến tốc độ đọc của mình chậm lại rất nhiều và không hiểu được ý của đoạn văn khiến mình rất nản. Nên kinh nghiệm rút ra là khi gặp từ mới thì mình vẫn đọc tiếp thêm một đoạn nữa, nếu từ đó khiến mình không hiểu được nghĩa của đoạn ấy mình sẽ quay lại tra, còn nếu không biết nghĩa từ đó nhưng vẫn nắm được đại ý đoạn văn mình sẽ bỏ qua nó. Nếu nó lặp lại thêm vài lần nữa mình mới tra.

Kĩ năng này còn giúp bạn đoán được nghĩa từ dựa theo ngữ cảnh. Ví dụ nhưu hôm nay mình đọc cuốn “21...........” gặp một câu......, mình đoán từ “...” là chướng ngại, khó khăn, và nó đúng thật. Vậy nên không cần thiết phải tra tất cả những từ mà bạn gặp nhé!

3. Sau khi đọc thì sao?

Như mình đã nói lúc đầu, đó là mình sẽ không học từ đơn lẻ. Vậy với mỗi từ mới, mình sẽ tra nghĩa của từ đó trong ngữ cảnh câu văn, ví dụ như từ “fuel” mình hay nhớ nghĩa là “nhiên liệu” nhưng hôm trước mình có gặp nó trong bài đọc ở vị trí là động từ, tra ra mới biết động từ mang nghĩa là “làm tăng lên, làm mạnh thêm hoặc cung cấp(nhiên liệu)”.

Ngoài ra, mình sẽ tra thêm các nghĩa khác và xem nó đi với giới từ nào, có idioms nào không. Rồi sau đó mình sẽ ghi ra ví dụ cho từng nghĩa. Các bạn cũng không cần cố là một ngày học 10 hay 20 từ, mình thấy chất lượng hơn số lượng, cá nhân mình cũng không ép bản thân phải học bao nhiêu từ, chỉ đơn thuần tạo thói quen đọc thôi.

Hết một chương/ phần mình sẽ cố gắng tóm tắt lại phần đó sử dụng từ mới mà mình gom được trong quá trình đọc. Bản thân mình thấy viết ra giúp mình nhớ tốt hơn.

Phần sau mình sẽ chia sẻ cách ôn tập theo phương pháp Spaced Repetition nhé!